Nice imparatorluklara başkentlik yapan İstanbul’un en görkemli yapısı… Fethin en büyük nişanesi… Fatih Sultan Mehmed‘in vakfiyesiyle kıyamete kadar cami olarak yaşamasını emanet ettiği Ayasofya, yüzyıllar boyunca yalnızca taş ve kubbelerden oluşan bir yapı olmadı. Medeniyetlerin kesiştiği, zaferlerin, hüzünlerin ve tarihin sessiz tanığı olan Ayasofya; Bizans’ın en büyük mabedi, Osmanlı’nın fethinin en güçlü sembolü, Türkiye’nin ise egemenlik tartışmalarının merkezindeki en önemli eserlerden biri haline geldi. 1934 yılında müzeye dönüştürülmesiyle başlayan 86 yıllık süreç, milyonlarca vatandaş için dinmeyen bir hasrete dönüştü.
O hasret, 10 Temmuz 2020’de Danıştay’ın tarihi kararı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın imzasıyla sona erdi. Dört gün sonra, 24 Temmuz’da yüz binlerce kişinin saf tuttuğu ilk cuma namazıyla Ayasofya yeniden secdeyle, tekbirle ve ezanla buluştu. Fatih Sultan Mehmed’in 1453’te İstanbul’u fethetmesinin ardından vakfiyesine cami olarak kaydedilen Ayasofya, asırlar boyunca ezan sesleriyle yankılandı. Fethin sembolü olan bu eşsiz mabet, yalnızca İstanbul’un değil, İslam medeniyetinin de en önemli eserlerinden biri olarak kabul edildi. Ancak 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla cami vasfı kaldırılarak müzeye dönüştürülen Ayasofya, uzun yıllar boyunca Türkiye’de siyasi, hukuki ve toplumsal tartışmaların merkezinde yer aldı. Milyonlarca vatandaşın yeniden ibadete açılması yönündeki beklentisi onlarca yıl gündemdeki yerini korudu. Tarihler 10 Temmuz 2020’yi gösterdiğinde Türkiye tarihi bir güne tanıklık etti. Danıştay 10. Dairesi, 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını hukuka aykırı bularak iptal etti.
KARARI ERDOĞAN İMZALADI
Kararın hemen ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya’nın Diyanet İşleri Başkanlığı‘na devredilerek yeniden ibadete açılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararı’nı imzaladı. Erdoğan’ın “Hayırlı olsun” mesajıyla duyurduğu karar, Türkiye’de ve İslam dünyasında büyük yankı uyandırdı. Yıllardır beklenen tarihi adım böylece resmiyet kazandı. 24 Temmuz 2020’de kılınan ilk cuma namazı ise Türkiye’nin hafızasına kazındı. Kararın ardından vatandaşlar sevinçle Ayasofya Meydanı’nı doldurdu.
