Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamaları şu şekilde: “Burada önemli olan ateşkesin devamıdır. Tedarik zincirlerinin inşasıdır.
Gelişmekte olan ülkeler farklı karakteristiklere sahipler. Petrol ithal edenlere yönelik yaklaşım farklı, ihraç edenlere yönelik farklıdır. Krizden nemalanan ülkeler var. Dolaylı etkiler var. Sonuç olarak gelişmekte olan ülkelerin makroekonomik temelleri genel olarak sağlam. Esas o belirleyici olacak. Ortalık yatışınca hangi ülkenin hikayesi var? Hangi ülkenin makroekonomik politikaları sağlıklı, bütçe dengesi, dış denge gibi hususlar güçlü? Bunlara bakılacak.
Türkiye’de risk fiyatlaması dün çarpıcı şekilde indi. Fiyatlanan Türkiye’ye özgür bir husus değil. Önemli bir şok ve bu şokun bölgede ve küresel olarak etkileri fiyatlanıyor. Risk iştahının tekrar dönme ihtimali yüksek.
‘ATEŞKES DEVAM EDERSE ETKİLER YİNE OLACAK’
Dünkü ateşkes devam ederse etkiler yine olacak. Fakat etkiler kalıcı olmayacak, geri çevrilemez olmayacak. Burada önemli olan yayılımı ve süresiydi. Krizin etkisi yayılımına ve süresine bağlı. Şu anda süre belki başlangıçta öngörülenden biraz daha fazla oldu. Yayılımı güçlü oldu ama sürenin nispeten sınırlı olması yani 45 günün altında olması bu açıdan değerli.
Başlangıçta taraflardan edindiğimiz izlenim bu tür krizler o gün itibarıyla açıklanan hedefler çerçevesinde değerlendirdiğimizde biz savaşın birkaç hafta sürebileceğini, bir ay sürebileceğini ana senaryo olarak düşürdük. 3 ay kötü bir senaryo olurdu. 1.5 aya yakın bir sürede durmuş oldu. Bizim öngörülerimizin dışına çıktı diyemem.
“BİZİM ŞOKLARI YÖNETME KAPASİTEMİZİN GÜÇLÜ OLDUĞUNU ORTAYA KOYDU”
Geçen sene biz rüştümüzü ispat ettik. Ticaret savaşları, risk iştahını çok etkiledi. Geçen sene büyük bir kuraklık şoku ile karşı karşıya kaldık. Geçen sene bu program bütün bu şoklara karşı rüştünü ispat etti. Bizim şokları yönetme kapasitemizin güçlü olduğunu ortaya koydu.
Şimdi biz savaşın başladığı gün hemen ertesinde ben bütün ilgili birimleri topladım. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda Finansal İstikrar Toplantısı yaptık. Türkiye’ye etkilerini sınırlamak için neler yapılması gerektiğini kararlaştırdık.
Piyasaların sağlıklı işleyişi çok değerlidir. Şok olduğu zaman ani tepkiler geliyor. O tepkilerin yönetilmesi daha sonraki Türkiye’ye bakış açısını belirliyor.
Biz ne yaptık? Piyasaların işleyişini önceliklendirdik. Dünkü ateşkesle birlikte bizim ikincil piyasada tahvil faizlerimiz 150-200 baz puan indi, CDS’ler 250’nin altına düştü. Bunlar niye önemli? Zamanında verdiğimiz doğru tepkiler bugün bu imkanı sağlıyor.
‘TÜRKİYE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE GÖRE DAHA İYİ PERFORMANS ORTAYA KOYUYOR’
Türkiye bu coğrafyadan çok uzak olan borsalar, Güney Kore, Endonezya… Oralardaki düşüşe oranla ülkemizdeki borsalar dayanıklı çıktı. Bu şu demek: Türkiye gelişmekte olan ülkelere göre daha iyi performans ortaya koyuyor.
EŞEL MOBİL OLMASAYDI BENZİN VE MAZOT NE KADAR OLURDU?
Eşel Mobil Sisteminin devreye sokulmuş olması bizim neyi önceliklendirdiğimiz ortaya koyuyor. Mazot, benzin gibi ana girdilerdeki fiyatlardaki artışı bütçe üzerinden yöneterek sınırladık. Bu enflasyon açısından önemlidir.
Eğer biz Eşel Mobil Sistemi’ni uygulamaya koymasaydık. Mazotun litresi 103 TL olacaktı, halbuki 86 lira. Benzinin litresi 78 lira olacaktı, halbuki 64 lira.
